In collegezalen waar ooit de stilte heerste, gloeien nu kleine schermen als vuurtjes in de schemer. Een generatie die leeft op hapklare prikkels botst met de traag brandende spanningsboog van de speelfilm. Docenten zien hoe die frictie het lokaal binnensijpelt, met gevolgen voor kijken, begrijpen en beoordelen. Wat zegt dat over onze aandacht, en over een beeldindustrie die zich intussen buigt naar bliksemsnelle consumptie?
Moeite met films afkijken: een nieuw probleem
Steeds meer docenten in het hoger onderwijs signaleren een opmerkelijke trend: studenten kijken tijdens de les geen volledige films meer uit. In vakken als filmstudies, waar het begrijpen van het geheel cruciaal is, valt dat pijnlijk op.
- Dit “groene” product dat milieubewuste consumenten verleidt
Dit “groene” product dat milieubewuste consumenten verleidt
- Na hoeveel tijd beïnvloedt eenzaamheid de mentale gezondheid van je kat?
Na hoeveel tijd beïnvloedt eenzaamheid de mentale gezondheid van je kat?
Klassieke werken zoals ‘Conversation secrète’ van Francis Ford Coppola blijven onvolledig, terwijl laptops opengaan en telefoons oplichten. Je ziet aandacht weglekken nog vóór de aftiteling in zicht komt.
Technologie verkort aandachtsspannen
Smartphones en sociale media hertekenen onze kijkgewoonten ingrijpend. Volgens een studie van The Atlantic verleggen mensen gemiddeld elke 47 seconden hun aandacht naar iets anders.
Ook in verduisterde collegezalen winnen meldingen het vaak van het filmdoek. Aan Tufts merkt professor Malcolm Turvey dat afleiding hardnekkig de bovenhand heeft, zelfs bij verplichte vertoningen van filmklassiekers.
Hoe docenten studenten proberen te bereiken
Akira Mizuta Lippit van de Universiteit van Zuid-Californië vergelijkt het gedrag van studenten met een technologische verslaving. Hij ziet parallellen met rokers die hun gewoonte niet kunnen loslaten, zelfs niet op beslissende momenten in een film.
Aan de Universiteit van Wisconsin-Madison zegt professor Craig Erpelding dat studenten de kern van ‘Jules en Jim’ missen omdat ze stoppen vóór cruciale scènes. Verhalen vallen dan uiteen tot losse fragmenten die geen samenhang meer krijgen.
Impact op onderwijs en cultuur
De gevolgen reiken verder dan één vak. Aan de Universiteit van Indiana kijkt minder dan 50 procent van de studenten de verplichte films volledig uit, met mislukte toetsen en warrige analyses als zichtbaar gevolg.
Ook de industrie past zich aan de afgeleide kijker aan. Acteur Matt Damon vertelde dat Netflix makers aanraadt belangrijke punten te herhalen, zodat multitaskers de draad niet verliezen, een ingreep die het ritme van films voelbaar verandert.
- Tegels maken plaats voor spatwand, een moderne en praktische aanpak wint terrein in de keukens van 2026
Tegels maken plaats voor spatwand, een moderne en praktische aanpak wint terrein in de keukens van 2026
- Foyers vallen voor nieuwe alternatief voor vloerverwarming, trend neemt toe
Foyers vallen voor nieuwe alternatief voor vloerverwarming, trend neemt toe
Een nieuwe kijk op kijken
De trend beperkt zich niet tot jongeren, merken lezers en makers op. Zelfs sommige leden van de Oscar Academie erkennen dat ze niet altijd alle genomineerde films volledig zien voordat ze stemmen.
De filmwereld en het onderwijs worstelen met dezelfde realiteit: hoe pas je je aan aan een publiek dat steeds minder aandacht lijkt te hebben voor het langzame, complexe proces van verhalen vertellen?
