Ik vertel meerdere keren per dag leugens zonder het te beseffen

 

Wat zeggen we werkelijk wanneer elke blik, knik en beleefde zin een keuze verbergt? Tussen stilte en scherpte bevindt zich een onzichtbaar vakmanschap dat vaker wordt beoefend dan we durven toe te geven.

Hoeveel van wat we zeggen is net iets afgevlakt, opgepoetst of handig omzeild om de boel prettig te houden? Tussen kantoorhumor, familiebabbels en nachtelijke chats laveren we langs frictie met zinnen die meer voelen dan kloppen. Wat als je die filters uitzet en elke gedachte in rauwe vorm neerlegt? Op het snijpunt van radicale eerlijkheid, cognitieve zuinigheid en ongeschreven groepsregels ontstaat een spanningsveld dat dichter op ons dagelijks leven zit dan we durven toegeven.

Waarom je dagelijks liegt zonder het door te hebben

De kracht van kleine leugens

Zeg jij weleens ‘het gaat goed’, terwijl dat eigenlijk niet zo is? Die mini-verdraaiingen kleuren onze dag zonder dat we ze bewust sturen. Ze zijn zelden bedoeld om te bedriegen, maar werken als smeerolie voor gesprekken, vergaderingen en familie-apps. Volgens auteur Tristan C. helpen zulke sociale leugentjes om ongemak te dempen en de toon vriendelijk te houden, juist wanneer eerlijkheid op de vierkante millimeter weinig toevoegt en veel kan beschadigen.

Radicale eerlijkheid: een ongemakkelijke mythe

Radicale eerlijkheid klinkt krachtig, maar in de praktijk is ze vaak honds onpraktisch. Zeggen wat je écht vindt van iemands kookkunsten of kapsel kan de relatie onnodig belasten. Kleine onwaarheden, zoals een compliment aannemen zonder nuancering, voorkomen botsingen en houden de energie in het gesprek. Onderzoekers wijzen erop dat dit gedrag meestal wordt gedreven door empathie en sociale tact, niet door egoïsme of sluwheid.

Waarom ons brein soms kiest voor onwaarheid

De volle waarheid vergt denkwerk: details ophalen, woorden wikken, reacties inschatten. Zeker wanneer je moe bent, schakelt je brein over op een zuinige modus en kiest het voor korte, diplomatieke antwoorden. Die cognitieve efficiëntie helpt je door de dag, omdat een gestandaardiseerde reactie nu eenmaal minder belastend is dan een uitvoerige toelichting met alle mitsen en maren.

Emotionele intelligentie boven harde feiten

Niet elke leugen is een masker; soms is het een kussen. Een zacht ‘geen probleem’ na een misser kan schuldgevoel temperen en ruimte geven om verder te gaan. Dat is geen hypocrisie, maar fijnzinnigheid: je leest de situatie, weegt kwetsbaarheid mee en kiest woorden die niet prikken. Feitelijke juistheid maakt dan even plaats voor relationele wijsheid, zonder dat de kern van het contact verloren gaat.

De dunne lijn tussen leugens en manipulatie

Natuurlijk kent dit spel grenzen. Tristan C. benadrukt het verschil tussen harmonie bewaken en de ander sturen met verzwegen feiten. Wie onwaarheden opstapelt om keuzes te sturen of verantwoordelijkheid te ontlopen, zaagt aan het fundament van vertrouwen. De kunst is je motief te toetsen: bescherm ik de relatie, of bescherm ik vooral mijzelf? Wie die vraag eerlijk beantwoordt, houdt de lijn scherp en het gesprek menselijk.

Fleur de Jong
Geschreven door Fleur de Jong

Fleur de Jong is een toegewijde redacteur bij Wijkraad de Overlaet, waar ze actuele en relevante nieuwsverhalen met precisie en inzicht brengen. Met een scherp oog voor detail en een passie voor lokale berichtgeving, zet ze zich in om de gemeenschap goed geïnformeerd te houden.