Paniek om stiltes, angst voor leegtes? Wat dit over jou onthult

 

Je zet de radio aan voordat je je jas uittrekt, bijna zonder na te denken. Maar wat jaag je precies weg met dat vertrouwde gezoem? En wat gebeurt er als het plots écht helemaal uit blijft?

De tv blijft aan terwijl niemand kijkt; oortjes gaan in voor een ritje van tien minuten. Maar wat gebeurt er wanneer al het geluid wegvalt? Voor steeds meer mensen voelt die volledige rust niet geruststellend maar onrustig, waardoor ze reflexmatig naar ruis grijpen. Achter die gewoonte schuilt meer dan gemak: het zegt iets over onze verhouding tot innerlijke onrust en wat we liever niet horen.

Wat angst voor stilte over jouw innerlijke wereld onthult

Wie stilte ongemakkelijk vindt, is daarin allerminst alleen. In veel huiskamers gaat de radio of tv aan nog vóór de jas aan de kapstok hangt. Het wegnemen van ruis lijkt te voelen als controle winnen, terwijl het vaak precies andersom werkt. Waarom voelt stilte soms als een dreiging?

De onrust achter stilte

Steeds meer mensen ervaren stilte als ongemakkelijk of zelfs beangstigend. Het brein koppelt de afwezigheid van geluid geregeld aan mogelijke dreiging: als alles stilvalt, moet je alert zijn. Die reflex voedt de neiging om elk gaatje te vullen met geluid, zodat je niet wordt geconfronteerd met wat er onder de oppervlakte leeft. De vlucht voor introspectie is subtiel, maar doeltreffend.

Waarom stilte een trigger kan zijn

Sédatefobie is de specifieke angst voor stilte: niet een voorkeur, maar een onverdraaglijk gevoel van leegte wanneer geluid wegvalt. Voor sommigen is dat alsof je houvast verliest in een soort mentale gewichtloosheid. Het stresssysteem schiet aan en registreert “gevaar”, ook als er objectief niets aan de hand is. Het lichaam luistert dan meer naar het alarm dan naar de realiteit.

Geluid als makkelijk te grijpen afleiding

Constante auditieve stimulatie is een toegankelijke manier om innerlijke kritiek en onrust op afstand te houden. Muziek, video’s en eindeloos scrollen leveren snelle dopamine en een kortstondige ontsnapping. Zo wordt elke pauze opgevuld, waardoor het vermogen tot ongestoorde reflectie afneemt. De afhankelijkheid van ruis maakt elke stilte intenser en daarmee beangstigender.

De helende werking van stilte

Stilte opnieuw toelaten kan juist mentale en emotionele rust herstellen. Het brein heeft perioden van luwte nodig om informatie te ordenen, herinneringen te consolideren en tot nieuwe inzichten te komen. Begin klein: micro-momenten zonder prikkels — tijdens het koffiezetten, in de lift, op de fiets — trainen je zenuwstelsel om kalmte niet als gevaar te zien. Zoals Tristan C. benadrukt, kunnen die korte, consequente stappen een wereld van verschil maken, omdat je aandacht leert rusten in plaats van voortdurend te reageren.

Fleur de Jong
Geschreven door Fleur de Jong

Fleur de Jong is een toegewijde redacteur bij Wijkraad de Overlaet, waar ze actuele en relevante nieuwsverhalen met precisie en inzicht brengen. Met een scherp oog voor detail en een passie voor lokale berichtgeving, zet ze zich in om de gemeenschap goed geïnformeerd te houden.