Je schuift de borden bij elkaar, tikt het bestek in een net stapeltje en geeft de serveerster een handje. Niks bijzonders, denk je, gewoon even helpen in een druk restaurant. Toch is dat kleine gebaar al jaren interessant voor psychologen, die er meer in zien dan alleen goede manieren. Wat zegt zo’n reflex eigenlijk over jou, en waar komt die drang om mee te helpen vandaan?
Wat dit gedrag over jou zegt
Je ziet het vast wel eens: iemand stapelt de borden, schuift de glazen naar de rand en geeft bestek aan de serveerster. Klein gebaar, groot signaal. Psychologen noemen dit prosociaal gedrag, oftewel: je denkt actief mee met een ander en handelt daarnaar. Het laat meestal een mix van empathie, vriendelijkheid en praktische slimheid zien, want je neemt werkdruk weg op een druk moment. Timing telt trouwens, je wilt niet in de weg lopen. Even oogcontact maken en een knikje krijgen is vaak genoeg.
- Een studie onthult dat degenen die AI vrezen, een opvallende gemeenschappelijke kwaliteit delen
Een studie onthult dat degenen die AI vrezen, een opvallende gemeenschappelijke kwaliteit delen
- Een beschimmelde citroen geplant in uw tuin zou u wel eens kunnen verbazen, hier is waarom
Een beschimmelde citroen geplant in uw tuin zou u wel eens kunnen verbazen, hier is waarom
Prosociaal gedrag uitgelegd
Prosociaal gedrag is elke vrijwillige actie waarmee je iemand helpt zonder er iets voor terug te verwachten. Denk aan een kinderwagen tillen bij de tramhalte, de deur openhouden of een verdwaalde toerist een stukje meelopen. Het gebeurt vaak spontaan en meestal bij mensen die je kent, maar soms dus ook bij onbekenden, zoals horecapersoneel. Volgens psycholoog Martin L. Hoffman is dit een helder teken dat je je goed kunt verplaatsen in de ander.
Waarom we anderen helpen
Een deel komt uit aangeboren empathie, dat snelle buikgevoel waardoor je wilt bijspringen als iemand het druk heeft. Minstens zo belangrijk is je opvoeding en de sociale norm die je meekreeg. De Amerikaanse onderzoeker Michael Tomasello laat zien dat kinderen samenwerking leren door na te doen wat ze zien. Als thuis en op school “even helpen” normaal is, blijft dat vaak hangen. In de horeca werkt dat net zo: sommige zaken vinden meedenken top, andere werken strakker. Kort checken of het uitkomt maakt je hulp pas echt behulpzaam.
- Plant deze 3 robuuste vaste planten begin maart voor een stralende tuin deze zomer
Plant deze 3 robuuste vaste planten begin maart voor een stralende tuin deze zomer
- Deze 4 bloemen zorgen voor een kleurrijke lentetuin
Deze 4 bloemen zorgen voor een kleurrijke lentetuin
Kleine gebaren, grote impact
Helpen voelt goed, punt. Het geeft je humeur een zetje en het tilt vaak ook de sfeer aan tafel of in de zaak. Je ziet het breder terug: iemand een zware boodschappentas laten vasthouden bij de kassa, een OV-plek afstaan of een vrijwillige bijdrage doen, van bloed doneren tot een lokaal initiatief steunen. In Nederland en Vlaanderen waarderen serveerders meedenken, en een fooi in euro’s blijft daarnaast een duidelijke manier om dankjewel te zeggen. Juist nu iedereen het druk heeft, valt zo’n simpele actie extra op.
